Thăm trường Trung Học Vỏ Trường Toản

STATISTICS:

Bạn là người thứ 191, 791 đả thăm viếng Blog. Welcome to my world.

Năm nay hai vợ chồng tôi sẽ trở về thăm lại quê hương. Trong hoàn cảnh nước nhà kinh tế suy sụp, tôi thấy bổn phận phải trở về đi chơi xài tiền góp phần nhỏ bé giúp sinh hoạt kinh tế Việt Nam khởi sắc trở lại..

Chuẩn bị trở về du lịch, tôi soạn lại đống hình ảnh cũ, để biết rõ nơi nào đã đi, nơi nào chưa đi, và nghiên cứu xem nơi nào cần phải đi. Trong nhiều entry trước, tôi đã post nhiều hình chụp tại nhiều danh lam thắng cảnh ở Việt Nam, như Hà Nội, Chùa Hương, Sapa, Hạ Long, Huế, Nha Trang, Saigon và Cần Thơ, Động Phong Nha, nhà thờ Đức Bà, chợ Bến Thành, Dinh Độc Lập, Chùa Vĩnh Nghiêm, Vườn Tao Đàn, trường Chasseloup Laubat, nhà thờ Huyện Sỹ, nhà thờ Cha Tam, Viện Hoá Đạo hay Việt Nam Quốc Tự, trường Trung Học Petrus Ký ở Saigon v.v.

Trong entry nầy, xin chia sẻ với các bạn một vài hình ảnh chụp tại trường Trung Học Vỏ Trường Toản ở Saigon, lần về thăm quê hương 2 năm trước. Lúc trẻ tôi đã dạy học tại đây hai niên khoá, 1960-1962. Một cựu học sinh Vỏ Trường Toản Saigon, sau nầy là cựu giáo sư Vỏ Trường Toản và Lê Quí Đôn, đả xung phong hướng dẩn tôi về thăm trường xưa. Cám ơn Em VTT Nguyễn Đăng Tiến rất nhiều.

Khi chúng tôi rời Việt Nam năm 1975, ở Saigon chỉ có một trường mang tên Vỏ Trường Toản, ở đường Nguyễn Bỉnh Khiêm. Nghe nói bây giờ có tới hai hoặc ba trường mang tên Vỏ Trường Toản. Lần tới về thăm quê hương chắc chắn tôi sẽ đi Bến Tre về huyện Ba Tri thăm viếng mộ cụ Phan Thanh Giản và Vỏ Trường Toản.

Mời các bạn tham gia ý kiến xem chúng tôi cần đi đâu và tham quan cái gì trong chuyển về thăm quê hương sắp tới?.. (Sẽ bổ túc sau. Các bạn tự do chép lại bài trong Blog. Tuy nhiên xin các bạn nhớ đề tên tác giả và đường link của bài hoặc Blog. Cảm ơn nhiều.)

Trường Trung Học Vỏ Trường Toản bây giờ trai gái học chung. Đây là trường trung học đệ nhất cấp. Các Em học sinh ngày nay cũng rất dể thương và thân thiện, rất hiếu khách..

“Võ Trường Toản (? - 27 tháng 7 năm 1792) hiệu là Sùng Đức, quê làng Thanh Kệ, dinh Quảng Đức (nay thuộc huyện Quảng Điền, Huế), sau vào Nam, ngụ tại huyện Bình Dương, phủ Gia Ðịnh (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Ông nổi tiếng là một người thầy đạo cao, đức trọng, uyên bác hơn người tại miền Nam Việt Nam.

Tổ tiên gốc người Hoa lánh nạn Mãn Thanh. Rồi theo làn sóng Nam tiến của người Việt, sau cuộc hôn nhân của công nữ Ngọc Vạn, con gái thứ hai của Chúa Sãi Nguyễn Phước Nguyên với vua Chân Lạp Chei Chetta (1668-1628), tổ tiên Võ Trường Toản cũng từ miền Trung vào Nam lập nghiệp.

Trong thời chiến tranh Tây Sơn-Nguyễn Ánh, ông ở ẩn, mở trường dạy học, không tham gia vào chính sự. Học trò của ông khá đông và nhiều người nổi tiếng như Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhân Tịnh, Lê Quang Định, Ngô Tùng Châu, Phạm Ðăng Hưng, Lê Bá Phẩm, Phạm Ngọc Uẩn vv...

Nguyễn Phúc Ánh rất mến mộ ông, nên mỗi khi ghé Gia Định thường triệu ông đến giảng sách, đàm đạo. Nguyễn Phúc Ánh muốn trọng dụng ông, nhưng ông khéo léo từ chối, chỉ tiến chúa Nguyễn 10 điều về phương lực cứu quốc và kiến quốc.

Võ Trường Toản được các sĩ phu Nam Bộ tôn là "Thái sơn Bắc đẩu", là "Gia Định xử sĩ". Ông mất ngày mồng 9 tháng 6 năm Nhâm Tý (tức 27 tháng 7, 1792). Lúc mất ông được nhà Nguyễn tặng danh hiệu "Gia Ðịnh xử sĩ Sùng Đức Võ tiên sinh" để khắc vào bia mộ, và đôi liễn truy điệu:

Triều hữu huân danh, bán thuộc hà phần cực học;

Đẩu nam phong giáo, tề khâm nhạc lộc dư hay.

Để tưởng nhớ công đức của ông, học trò cũ đã viết đôi liễn:

Sinh tiên giáo huấn đắc nhân, vô tử nhi hữu tử

Một hậu thịnh danh tại thế, tuy vong giả bất vong"

(Dịch nghĩa: Lúc sống dạy dỗ được người, không con cũng như có.

Chết, tiếng tăm còn để, mất mà chẳng mất).

Hài cốt ông lúc đầu được chôn tại làng Hòa Hưng, huyện Bình Dương. Năm 1855, Phan Thanh Giản tâu xin lập miếu thờ ông tại làng Hòa Hưng. Sau khi Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam kỳ (1862), Phan Thanh Giản cùng với đốc học Vĩnh Long Nguyễn Thông, hiệp trấn An Giang Phạm Hữu Chánh, cùng với nhiều sĩ phu khác đứng ra lo việc cải táng Võ Trường Toản về làng Bảo Thạnh, Ba Tri, Bến Tre, với ý nghĩa là không để mộ thầy nằm trong vùng Pháp tiến chiếm. Ngày cải táng (28 tháng 3 năm 1867), Nguyễn Thông đã thay mặt các nho sĩ đứng làm chủ lễ, các quan chức ở An Giang, Hà Tiên đều mặc đồ tang đến lễ bái.

Ngày 28 tháng 3 năm 1867, Phan Thanh Giản thảo một bài văn bia, ca ngợi công đức và sĩ khí của thầy Võ Trường Toản. Ông Phan đã mướn thợ khắc bài văn vào đá, nhưng việc chưa xong thì ông đã tuẫn tiết vào ngày 4 tháng 8 năm 1867. Năm năm sau (1872), ông Trương Ngọc Lang mướn thợ tiếp tục, tấm bia mới được hoàn thành.

Tác phẩm của Võ Trường Toản hầu như bị thất lạc hết, chỉ còn lưu truyền bài "Hoài cổ phú", viết bằng quốc âm, dài 24 câu..

Khu mộ của Võ Trường Toản, vợ và con gái (vợ chồng ông chỉ sinh được 1 gái, đã bị bệnh mất từ nhỏ) được xây dựng theo dạng voi phục, nằm trong khuôn viên thoáng rộng. Ở ngoài khu mộ, phía bên phải là một nhà thờ nhỏ, đẹp với mái cong, hai tầng, và bên trong có đặt tượng của ông.

Khu mộ Võ Trường Toản còn được người ở Bảo Thạnh gọi là khu mộ ông Hậu Tổ, vì ông là người có công truyền dạy luân lý Khổng Mạnh ở đất Đồng Nai - Gia Định.

Di tích khu mộ và đền thờ đã được Bộ Văn hóa Thông tin ra quyết định công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia ngày 31 tháng 08 năm 1998.”